01summaryze
Dala şpaty kontinental gabykda iň köp ýaýran minerallaryň biridir. Onuň esasy böleklerine SiO girýär.2, Al2O3, K2O, Na2O we ş.m. Ol kaliý, natriý, kalsiý we az mukdarda bariý we beýleki aşgarly metallar ýa-da aşgarly ýer metallaryny öz içine alýar. Strategik metal däl mineral serişdeleri hökmünde feldşpat minerallary ýer gatlagynda giňden ýaýrandyr we kwarsdan başga iň giňden ýaýran silikat dag jynslaryny emele getirýän minerallardyr. Olaryň takmynan 60% -i magmatik dag jynslarynda, 30% -i metamorfik dag jynslarynda we 10% -i çökündi dag jynslarynda duş gelýär, umumy agramy ýeriň umumy agramynyň 50% -ine deňdir. Feldşpat minerallarynda gowy ösen izomorfizm bar we himiki düzümi köplenç Or bilen beýan edilýär.xAbyAnz(x+y+z=100), bu ýerde Or, Ab we An degişlilikde kaliý feldispatynyň, albinitiň we kalsiý feldispatynyň üç bölegini aňladýar.
Dala şpatynyň ereme temperaturasy, adatça, takmynan 1300℃, dykyzlygy bolsa takmynan 2,58g/sm3.3, Mos gatylygy 6.5, aýratyn agramy 2.5-3 aralygynda üýtgeýär, döwülýär, basyşa çydamly, gowy üwelýär we ösüş görkezijisi, ezilmegi aňsat. Gowy himiki durnuklylyk, korroziýa garşylygy, kükürt kislotasynyň we ftor gidrogen kislotasynyň ýokary konsentrasiýasyndan başga; Erime funksiýasyna kömek edýär, keramika we aýna senagatynda flýus hökmünde ulanylýar; Döwülme we iki döwülme görkezijisi pes. Aýna ýaly ýalpyldawuklyga eýedir, ýöne köp halatlarda garyndylary öz içine alýandygy üçin başga reňke eýe bolýar. Dala şpatynyň minerallarynyň köpüsi aýna we keramika senagaty üçin çig mal hökmünde ulanylýar, şeýle hem dökünleri gaýtadan işlemek, abraziwler we gurallar, aýna süýümi we beýleki senagat pudaklarynda ulanylyp bilner.
02 Dala şpatynyň hiline täsir edýän faktorlar
Birinjisi, Fe, Ti, V, Cr, Mn, Cu ýaly boýamak ukyby bolan elementdir.
Adaty şertlerde Fe we Ti esasy boýag elementleridir, beýleki elementleriň mukdary örän az, ak derejäniň täsiri az.
Ikinji kategoriýa biotit, rutil, hlorit we ş.m. ýaly gara minerallardyr. Mineral dag jynslarynda gara minerallaryň mukdary az, ýöne ol feldispat konsentratynyň hiline uly täsir edýär. Üçünji görnüş feldispat bilen çökdürilen organiki ugleroddyr, ol magdana çal-gara reňk berýär. Köp halatlarda organiki uglerody ýokary temperaturada aýyrmak aňsat, aklygy bolsa az täsir edýär. Senagat önümleriniň esasy elementleri demir, titan we demirdir we önümiň ýüzünde gara tegmiller peýda bolar, kalsiý mukdary gaty ýokary, önümiň ýüzü deň däl, şonuň üçin uzyn daş minerallarynyň hilini gowulandyrmak üçin uzyn daşyň ulanylmagyny, gara minerallaryň we kalsiýiň mukdaryny, esasanam demir oksidini aýyrmak azaldylmaly.
Demiriň feldşpatda bolmagy, esasan, aşakdaky görnüşlerde bolýar: 1. Ol esasan hematit, magnetit we limonitiň monomeri ýa-da agregaty bolup, bölejikleriniň ululygy >0,1 mm. Ol sferiki, iňňe ýaly, ýaryk ýaly ýa-da düzgünsiz, feldşpat minerallarynda ýokary derejede ýaýran we aýrylmagy aňsat. Ikinjiden, feldşpatyň ýüzi demir oksidi bilen süzülme görnüşinde ýa-da feldşpatyň deşilme paýlanyşynyň çatlaklary, minerallary we bölünen birleşmeleri boýunça hapalanýar, demir boýagynyň emele getirýän demir oksidi demri aýrylmagynyň kynlygyny ep-esli artdyrýar. Üçünjiden, ol biotit, limonit, pirit, ferrotitan magdany, amfibol, epidot we ş.m. ýaly demir saklaýan gangue minerallary görnüşinde bolýar.
03 Dala şpaty magdanyny baýlaşdyrmakda giňden ulanylýan usullar
Häzirki wagtda ýerli feldispat magdanyny arassalamagyň esasy proses akymy, adatça, feldispat mineral garyndysynyň dürli mukdaryna we gang mineralynyň içine goýlan häsiýetlerine görä "owradmak - üwemek klassifikasiýa - magnit bölmek - flotasiýa", şeýle hem el bilen bölmek, desudasiýa etmek, klassifikasiýa etmek we beýleki amallardyr.
(1) ezmek we üwemek
Dala şpatynyň owradylmagy iri owradyjy we inçe owradyjy bolup bölünýär. Magdanlaryň köpüsi iri owradyjy we inçe owradyjy iki prosesden geçmeli bolýar. Eňek owradyjynyň köp bölegi iri owradyjy, owradyjy enjamlar, esasan, zarba görnüşli owradyjy, çekiç görnüşli owradyjy, zarba görnüşli owradyjy we ş.m.
Dala şpatynyň üwelmegi, esasan, gurak üwelme we çygly üwelmelere bölünýär.
Çygly üwemegiň netijeliligi gurak üwemegiň netijeliliginden ýokarydyr we "aşa köp üwemek" hadysasyny ýüze çykarmak aňsat däl. Üwemek enjamlary, esasan, şarly degirmen, steržen degirmeni, diň degirmeni, şlam degirmeni, titreme degirmeni, howa akymy degirmeni we ş.m.-dir.
(2) Ýuwmak we laýy aýyrmak
Dala şpaty magdany emele gelmek prosesinde belli bir mukdarda laýy öz içine alýar. Ýuwmak, esasan, dala şpatydaky toýun, inçe palçyk we slýuda ýaly garyndylary aýyrmak üçin edilýär. Ýuwmak Fe-niň mukdaryny azaldyp biler.2O3magdanda, şeýle hem K-nyň mazmunyny gowulandyrýar2O we Na2O. Magdan ýuwmak, toýun, ownuk palçyk we slýudanyň kiçi bölejikleriniň ululygyndan we çökme tizliginiň haýallygyndan peýdalanmak arkaly suw akymynyň täsiri astynda iri däneli minerallardan bölünip alynýar. Köp ulanylýan magdan ýuwujy enjamlar süpüriji maşyn, titreýän elak we magdan ýuwujy çelekdir.
Palçygy aýyrmagyň esasy maksady, bozulan üweme prosesiniň orta synpyndaky magdandan ýerli magdany we ikinji derejeli magdany aýyrmak we soňraky poroşogyň saýlanmagynyň täsiriniň öňüni almakdyr. Köp ulanylýan deputer enjamlary gidrawliki siklon, klassifikator, santrifuga we depuff-a eýedir.
(3) magnit bölmek
Dürli magdanlaryň arasyndaky magnit tapawudy ulanyp, daşky magnit meýdanynyň täsiri astynda demiri aýyrmak prosesi magnit bölünişi diýlip atlandyrylýar. Medal şpatynyň magnitlenmesi ýok, ýöne Fe2O3we feldşpatdaky slýuda gowşak magnitlenýär, şonuň üçin daşarky magnit meýdanynyň güýçlenmegi şerti bilen Fe2O3, slýuda we feldşpaty bölüp bolýar. Häzirki wagtda Hytaýda giňden ulanylýan magnit bölmek enjamlaryna esasan seýrek toprakly rolikli magnit bölüji, hemişelik magnit barabanly magnit bölüji, çygly magnit plastinkaly magnit bölüji, dik halkaly ýokary gradientli magnit bölüji, elektromagnit şlamly ýokary gradientli magnit bölüji we aşa geçirijilikli ýokary intensiwli magnit bölüji girýär.
(4) suwda ýüzmek
Flotasiýa usuly üwelen çig mal sellýulozasyna sazlaýjy agent, ýygnaýjy, köpürjiklendiriji agent we beýleki agentleri goşmakdyr, şonuň üçin demir hapaçylyklary köpüge birikýär, şonuň üçin ol we sellýuloza ergini, soňra bolsa mehaniki gyrymsy usul bilen aýrylýar, şonuň üçin demir hapaçylyklary we çig malyň ownuk poroşogy aýrylýar. Flotasiýa dala şpatynyň hapaçylygyny aýyrmagyň netijeli usulydyr. Bir tarapdan, ol demir we slýuda ýaly hapaçylyklary aýyryp biler, beýleki tarapdan bolsa, kaliý we natriý mukdaryny artdyryp biler. Minerallar tapawutly bolanda, tutujy agenti saýlamak tapawutly bolýar, ýöne tersine flotasiýa prosesini ulanyp bolýar.
Ýerleşdirilen wagty: 2021-nji ýylyň 1-nji fewraly